Ostatni tranzyt Wenus miał miejsce w czerwcu 2004 roku, a ten najbliższy, 6 czerwca 2012 rozpocznie się, gdy w Polsce będzie jeszcze noc. Słońce wzejdzie więc już z małym piegiem… UWAGA: do obserwacji Słońca stosuj zawsze odpowiedni sprzęt (filtr słoneczny – może być maska spawalnicza, teleskop projekcyjny lub teleskop z filtrem do obserwacji Słońca). Nie wolno spoglądać na Słońca bezpośrednio, ani tym bardziej przez zwyczajne lornetki i teleskopy. Grozi to nieodwracalnym uszkodzeniem oka.

Plan minimum (co potrzeba do obserwacji zjawiska). Aby zobaczyć ostatni tranzyt Wenus w XXI wieku wystarczy:

• szkiełko od maski spawalniczej,
• budzik,
• dobra pogoda 6 czerwca,
• odsłonięty wschodni horyzont (ta sprawa jest ważna – przy drzewach, kominach, albo drapaczach chmur na wschodzie nie zobaczycie ani Słońca, ani tranzytu!).

Proponuję działać tak:

1. Przed 5 czerwca ustal jak daleko masz od łóżka do miejsca obserwacji (przyjmuję, że jest to 30 minut drogi).
2. 5 czerwca ok. 18:00 nastaw budzik na 3:30 (zakładam, że 30 minut wystarczy Tbie na osiągnięcie miejsca obserwacji).
3. 5 czerwca połóż się spać nie później niż o 21:00 (będzie jeszcze jasno!).
4. 6 czerwca o 3:30 (będzie jeszcze ciemno!) nie wyłączaj budzika! Funkcja drzemki też na niewiele się przyda… Po prostu wstaN!
5. Wschód Słońca w centralnej Polsce nastąpi ok. 4:20, we wschodnich rejonach będzie to ok. 20 minut szybciej, na zachodzie odpowiedni później. Od tego momentu możesz obserwować.
6. Pamiętaj, że obserwować możesz tylko przez maskę spawalniczą, specjalne filtry, teleskop projekcyjny, albo teleskop przystosowany do obserwacji Słońca!
7. Przez ok. 2 godziny możesz rozkoszować się – po raz ostatni w tym stuleciu – widokiem Wenus kroczącej przed Słońcem. Rozkoszuj się! Rób zdjęcia, rysuj tarczę słoneczną, pij szampana, słuchaj ulubionej muzyki…
8. Ok. 6:40-6:50 Wenus muśnie brzeg tarczy słonecznej i zniknie w słonecznym blasku.
9. Po 7:00 zwiń sprzęt obserwacyjny, zapisz swoje przeżycia i idź się wyspać.

Czytelnikom z zacięciem naukowym polecam polską stronę akcji Venus Transit 2012 – znajdziecie tam wszystkie szczegóły dotyczące zjawiska.

Czarna kropka na tle tarczy słonecznej to Wenus. Planeta wielkości Ziemi obserwowana w trakcie tranzytu (symulacja tranzytu 6 czerwca 2012 wykonana w programie Nightshade). Brązowe nieregularne obszary na Słońcu to plamy słoneczne.

Obserwacje tranzytów Wenus mają ogromne znaczenie historyczne – pozwoliły naukowcom w XVIII wieku wyznaczyć odległość Ziemi od Słońca! Teraz, gdy wiemy, że od Słońca dzieli nas średnio 149 milionów 597 tysięcy 870 kilometów i 700 metrów tranzyt Wenus ma znaczenie estetyczne i obserwacyjne. Amerykański kompozytor John Philip Sousa napisał w drugiej połowie XIX wieku marsz, zwany Marszem Tranzytu Wenus, dla uczczenia zjawiska z 1882 roku:
Transit Of Venus March (mp3)

Warto podkreślić, że podcast Dra Millera i Stephane’a sygnowany jest przez Penn State University. Uniwersytet, na którym profesorem jest znany i lubiany Prof. Aleksander Wolszczan – odkrywca pierwszego układu planetarnego poza Układem Słonecznym.

Całość (19 krótkich epizodów) znajdziecie tutaj,
a także na itunes oraz na YouTube.

Pierwsza Gwiazdka jest od wieków nieodłącznie związana ze świętami Bożego Narodzenia. Jej tajemnica wprowadza nas w wigilijny nastrój, zwiastuje radość. Błyszcząca nad horyzontem Gwiazda Betlejemska oznacza nieuchronny koniec adwentowego oczekiwania. Wyznacza tym samym umowny początek radości, miłości i pokoju. Nic więc dziwnego, że na tę Pierwszą Gwiazdkę czekamy cały rok…

Wyglądając przez okno w poszukiwaniu Pierwszej Gwiazdki odczuwamy zawsze ten sam niepokój. Gdzie szukać? Kto wypatrzy pierwszy? Dzieci, czy dorośli będą mieli to szczęście? Czy zachmurzone niebo nie zepsuje całej zabawy? W dodatku często zdarza się, że te najjaśniejsze punkty na niebie okazują się nie gwiazdami lecz planetami! Nie inaczej będzie w tym roku. Pierwszą Gwiazdką okaże się bowiem Wenus. Szukać jej powinniśmy nisko nad zachodnim horyzontem. Widoczna będzie już po zachodzie Słońca, a więc około godziny 16.

Niestety! Niskie położenie jasnej Wenus nie gwarantuje, że każdy będzie mógł ją zobaczyć. Wenus bardzo szybko zachodzi i spóźnieni muszą szukać innej Pierwszej Gwiazdki. W tym roku nie będzie to trudne. Na niebie jest bowiem jeszcze jedna jasna planeta. Jowisz. Nieco mniej jasny od Wenus, ale położony zdecydowanie wyżej i łatwiejszy do odszukania. Widoczny już przed 17.

Boże Narodzenie to okres szczególny. Wigilijna noc jest w praktyce najdłuższą nocą w roku. Każda kolejna będzie już krótsza. To jeszcze jeden istotny powód do świętowania! Chcąc jak najlepiej wykorzystać spokój związany z Wigilią i Świętami zachęcam do spojrzenia w niebo. W drodze na Pasterkę (albo z powrotem) spróbuj odszukać charakterystycznego Oriona. Według staropolskiej tradycji, gwiazdy tworzące Pas Oriona to Trzej Królowie zmierzający na powitanie Jezuska. Drogę wyznacza im Syriusz z gwiazdozbioru Wielkiego Psa. To najjaśniejsza gwiazda na całym niebie!

Wyżej, ponad Orionem, odnajdziemy gwiazdozbiór Byka. A w nim jedną z najbardziej znanych gromad gwiazd: Plejady. Jeszcze wyżej – niemal w samym zenicie – świecić będzie o północy Kapella z gwiazdozbioru Woźnicy. Gwiazda ta znana jest w polskiej tradycji jako Koza. Z drugiej strony dumnie świecą Kastor i Polluks – mityczne Bliźnięta. Obok nich – gwiazdozbiór Raka, w którym dostrzec możemy gromadę gwiazd zwaną Żłóbkiem.

Obserwacje bożonarodzeniowego nieba w tym roku będą tym bardziej ciekawe, że nie zakłóci ich Księżyc. Znajduje się on bowiem w okolicach nowiu. Jest więc całkowicie niewidoczny, nie przeszkadza w wyszukiwaniu wigilijnych symboli na niebie nad Kaliszem.

Powodzenia w wigilijnych obserwacjach. Wesołych świąt!
Do zobaczenia w przenośnym planetarium Astro Arena w nowym, 2012 roku.

Autorzy tej nowatorskiej pozycji wydawniczej nie są astronomami. Ich zawodowe portfolio to przede wszystkim sztuka użytkowa. Książki, w których więcej jest grafiki niż tekstu, strony www dla małych i dużych, a także kroje pism przydatne grafikom i innym twórcom. Pomimo tego, że Tu jesteśmy to dzieło artystów, a nie astronomów, pozycja trzyma poziom i jest naprawdę ciekawa. Ciekawy jest pomysł na książkę, ciekawa jest zawartość merytoryczna. Ciekawa jest wreszcie – przede wszystkim – grafika.

Na ponad stu kolorowych kartach wydawnictwa generalnie podróżujemy. Wzbijamy się w przestrzeń kosmiczną, podglądamy astronautę przy przebieraniu się oraz w czasie pracy. Zastanawiamy się „czy jesteśmy sami we Wszechświecie?”, zwiedzamy planety i księżyce Układu Słonecznego. Czwarta strona okładki zawiera przesłanie Carla Sagana, astronoma i popularyzatora nauki. To na podstawie jego książki Kontakt powstał w 1997 r. film (z Jodie Foster) o tym samym tytule. Cytat z Sagana jest tak piękny, że aż łezka w oku wiruje… „Przyjrzyjmy się tej kropeczce. To nasze miejsce. To nasz do. To my. (…) Każdy święty i każdy grzesznik w dziejach naszego gatunku żyli tutaj, na tej drobince kurzu, zawieszonej w strudze słonecznego światła.” – Carl Sagan skomentował w ten urzekający sposób zdjęcie Pale Blue Dot, na którym Ziemia jest niewielką błękitną kropką okrążającą (też niewielkie) Słońce.

Autorzy zapewniają, że Tu jesteśmy to „książka dla młodych naukowców i marzycieli, którzy lubią patrzeć w gwiazdy”. Osobiście polecam ją wszystkim! Młody astronom z pewnością zachwyci się obrazkami i pięknem Wszechświata, który jest tutaj wyjątkowo kolorowy. Wiktor (na zdjęciu obok) jest zachwycony dziełem Mizielińskich! Starszych zainteresują skondensowane opisy kosmicznych wypraw i prawdziwych eksperymentów.

Szczerze mówiąc, nie zainteresowałbym się tą publikacją, gdyby nie zabawna strona internetowa http://neutrino2011.com/ To tutaj – próbując przekroczyć prędkość światła – zainteresowałem się twórczością Mizielińskich oraz samą książką.

W moich recenzjach już dawno temu pisałem, że 5 gwiazdek przydzielam książkom, których nie wstydziłbym się tytułować własnym nazwiskiem. Tym razem… zabrakło mi skali. Bo małżeństwo Mizielińskich nie tylko poważnie potraktowało temat astronomii i Kosmosu. Merytorycznie jest bardzo dobrze! Oprawa graficzna i obudowa książki w już wspomnianą grę wykonana jest tak doskonale, że z pewnością ja wypadłbym tutaj blado. Autorom gratuluję wspaniałej pozycji na rynku wydawnictw astronomicznych. Oczywiście 5 gwiazdek!

O tej i innych pracach Aleksandry i Daniela Mizielińskich przeczytacie z pewnością na ich internetowym portfolio: http://www.hipopotamstudio.pl/

1. Przenośne planetarium nastawione jest na krzewienie wiedzy astronomicznej we wszystkich typach szkół oraz w innych punktach, w których realizowana jest edukacja.

2. Akcje prowadzone w przenośnym planetarium mają podłoże edukacyjne, są zintegrowane z obowiązującym programem nauczania i dostosowane do wieku odbiorców.

3. Obsługa planetarium – swoją postawą i intrygującymi pytaniami – pobudza wyobraźnię widzów.

4. Obsługa przenośnego planetarium jest kompetentna w zakresie merytorycznym dotyczącym omawianych tematów. W szczególności dotyczy to astronomii i tematów pokrewnych.

5. Obsługa planetarium gotowa jest odpowiadać na pytania widowni oraz tłumaczyć – zrozumiałym dla odbiorców językiem – zjawiska astronomiczne łącznie z tymi, których nie dotyczy bezpośrednio prezentowany seans.

6. We wzajemnych stosunkach sygnatariusze Kodeksu postępują zgodnie z ogólnie przyjętą etyką biznesową. Skargi i spory, za każdym razem, rozwiązywane są w dobrej wierze poprzez bezpośrednie rozmowy i negocjacje prowadzone w duchu życzliwości i uczciwości.

7. Niniejszy kodeks obowiązuje jego sygnatariuszy w realizacji akcji edukacyjnych w przenośnych planetariach. Kodeks nie ma zastosowania do akcji promocyjnych i innych, prowadzonych poza punktami edukacyjnymi i bez związku z edukacją.

Podpisali członkowie Polskiego Towarzystwa Planetaryjnego Planetariusze.pl:
Tomasz Lewicki, Monika Lewicka – Planetarium Bajkonur
Tomasz Zajączkowski, Katarzyna Zajączkowska, Wojciech Król – Planetarium Astropark
Radosław Pior – Astro Arena

W Audycji Kamila Cebulskiego „Świat Kamila C.” opowiadałem o biznesie, który staram się robić na przenośnym planetarium. Mówię trochę o prapoczątkach, początkach i staraniach o rozwój idei edukacji astronomicznej. O budowaniu biznesu na pasji i innych autorskich pomysłach. Zainteresowanych odsyłam do audycji.

Jednocześnie zachęcam do wszystkich pozostałych wolnościowych audycji w KonteStacji…

Starożytni nie znali telewizorów. Mydlane opery nie były znane w Babilonie ani w Fenicji. Nie znali ich starożytni Grecy i Rzymianie. Wszyscy oni mieli za to swoje mitologie i niebo. To gwiazdy na niebie i wyobrażenia gwiazdozbiorów były aktorami w najstarszych telenowelach świata. A tam zawsze się coś działo. Bogowie wywyższali i uniżali śmiertelników. Herosi bili się i miłowali. Śmiertelnicy ciężko pracowali. Lała się czerwona krew i słodkie wino.

Jednym z rzymskich herosów, który wsławił się nadludzkimi czynami jest rzymski Herkules. Starożytni Grecy mówili na niego Herakles. Zrodzony ze śmiertelniczki Alkmeny, syn boga Zeusa stał się nieśmiertelny po liźnięciu mleka z piersi Hery. Bogini ta nienawidziła jednak Herkulesa. Już w pierwszych miesiącach życia bohatera robiła wszystko, aby ten zginął. Herkules jednak nie poddawał się. Jako dziesięciomiesięczne niemowlę zabił węże, potem uśmiercił swojego nauczyciela, a w wieku lat osiemnastu zgładził wielkiego lwa. Potem, za sprawą Hery, oszalał. Zabił kilkoro ze swoich dzieci i – musiał odpokutować.

Chcesz już dzisiaj zobaczyć Herkulesa na niebie?
Zapraszam pod miękką kopułę przenośnego planetarium Astro Arena!

Na pokutę wybrano Herkulesowi wykonanie strasznie trudnych prac. Nadludzkich zleceń, które miały go zabić. I rzeczywiście. Były to trudne prace. Aby realizować swoje zadania Herkules musiał posługiwać się dużym sprytem i swoją ogromną siłą. Zgładził więc lwa i zabił hydrę. Schwytał super-szybką łanię i wielkiego dzika. Oczyścił stajnię Augiasza i przepędził ptaki-ludojady. Uwięził siejącego spustoszenie byka i niespokojne konie. Zdobył pas Amazonki. Uprowadził cudowną trzodę i wykradł złote jabłka, aby wreszcie przyprowadzić trzygłowego psa z Hadesu. W czasie wykonywania każdej z tych prac Herkules ocierał się o śmierć, okazywał pewność siebie i szacunek dla rywala oraz pełne zrozumienie sytuacji.

Idealny scenariusz telenoweli, nieprawdaż? Albo chociaż filmu… Nic więc dziwnego, że w 1997 producenci wytwórni Disneya sięgnęli po archetyp Herkulesa i stworzyli film animowany z tym starożytnym bohaterem w roli głównej. Scenariusz oczywiście pokręcili. Heros od Disneya jest synem Hery (sic!), przez cały film walczy o swoją nieśmiertelność, a czarnym bohaterem jest tutaj Hades – władca piekieł. O dwunastu pracach w disneyowskiej ekranizacji mowy nie ma, ale piosenki w tej bajce są fajne:

Finał kreskówki Disneya jest astronomiczny. Herkules pozostaje na Ziemi z ukochaną, a jego podobizna zostaje umieszczona na niebie. Gwiazdozbiór Herkulesa od ponad 2 tysięcy lat przypomina wszystkim tego silnego bohatera. Herosa, który nie boi się węży, ani wielkich kotów. Sprytnie wykrada skarby i czyści wielki smród.

Planetarium przenośne jest doskonałym ekranem dla starożytnej telenoweli. W trakcie lekcji pod kopułą objazdowego planetarium zawsze pokazuję Herkulesa. Na niebie mobilnego planetarium Astro Arena Herkules wydaje się wisieć na nieboskłonie głową do dołu. Ale co to dla niego? 2 tysiące lat głową w dół to żaden wyczyn dla kogoś, kto wstępuje do Hadesu po trzygłowego psa. Seans w planetarium pokazuje prawdziwe oblicze herosa. Wytrzymały, dumny i pewny siebie. Lśni w otoczeniu Węża i Wężownika, Smoka, Lutni i Wolarza. Na wielkim niebie. Przypomina o swoich wielkich czynach. W Grecji, Rzymie, w naszej wyobraźni, a także w wielkich studiach Disneya. W życiu i filmie. Wszędzie tam, gdzie potrzeba bohaterów z krwi i kości!

Chcesz już dzisiaj zobaczyć Herkulesa na niebie?
Zapraszam pod miękką kopułę przenośnego planetarium Astro Arena!

Ale się dzisiaj zdziwiłem! I to dwa razy… Najpierw w trakcie wykładu prosto z Berkeley, a potem sprawdzając pogodę w Google. Już mi przeszło, więc spokojnie zdaję relację…

Jako Instruktor-Animator w przenośnym planetarium dokształcam się w każdej wolnej chwili. Uczę się astronomii przedszkolnej, szkolnej, pozaszkolnej, akademickiej i nie-akademickiej. Czytam książki, czasopisma, witryny internetowe. Obecnie oglądam podcasty z wykładów z Uniwersytetu Kalifornijskiego z Berkeley. Kurs jest ciekawy, temat bardzo dobrze wyłożony, ale wykładowca ceniony. I mam to wszystko (dzięki Internetowi) za darmo z ciepłej Kaliforni…

Wysłuchałem wykładu. Był dla mnie przypomnieniem, utrwaleniem wchłanianej przez lata wiedzy. Znam już trochę astronomię. Poza tym studiowałem w Toruniu. Mieście, gdzie każdy kamień – w pogodę i niepogodę – opowiada historię astronomii. I właśnie Toruń, a właściwie pomnik Kopernika na toruńskim rynku, przypomniał mi Profesor Davis w 25. minucie swojego wykładu. Jakież było jednak moje zaskoczenie, gdy opowiadając o Rewolucji Kopernikańskiej przywołał Profesor kolorowy slajd spatynowanego Kopernika, który dumnie stoi na sokole przez ratuszem. I ten slajd oglądają setki studentów w Berkeley. Naprawdę poczułem się dobrze. Bardzo pozytywnie zaskoczony. Oto ten wykład. Kopernik wskakuje w 25. minucie:

Historia odkrycia Kopernika była oczywiście długa i złożona. W roku 1543 ukazała się drukiem w Norymberdze dzieło Kopernika zatytułowane „O obrotach”. To w „Obrotach” Kopernik zawarł istotę teorii heliocentrycznej. Ale idea ruchomej Ziemi nie była nowa. W starożytności powoływali się na nią Pitagorejczycy i Arystarch z Samos. Badacze poszukiwali dowodu na ruch Ziemi wokół Słońca. Dowodem tym miała być paralaksa: przesunięcie bliższych gwiazd względem tych dalszych. Ówczesne metody obserwacyjne nie pozwalały dostrzec zjawiska paralaksy i o tym wszystkim (między innymi) mówi Profesor Marc Davis w podcaście.

Podoba mi się jak Profesor Davis zachęca studentów do oglądania nieba, do własnej pracy w akademikach (tam to się musi dziać…) i wykłada kosmologię w luźny sposób. Zresztą to standard w liczących się ośrodkach akademickich. Profesorowie w Toruniu, Warszawie, czy Krakowie z pewnością wykładają podobnie. Myślę więc sobie: wykłady podobne jak u nas, Kopernik bez wątpienia nasz, ale pogodę mają z pewnością lepszą. Z ciekawości wpisuję w Google „weather san francisco”:

Dla porównania sprawdzam co się dzieje za oknem („weather kalisz”):

Przyglądałem się tym wynikom z lekkim niedowierzaniem. Liczby jednak nie kłamią. W San Francisco jest dzisiaj jedynie troszkę cieplej niż w Kaliszu. A w Kaliszu jest zimno. Prognozy dla Kaliforni są wprawdzie nieco lepsze niż dla Wielkopolski Południowej, ale najbliższy tydzień nie przyniesie upałów prosto z „Baywatch”, albo choćby „Beverly Hills 90210″. Mógłbym więc żartobliwie pomyśleć sobie: nie muszę ruszać się poza Kalisz, mam tutaj iście kalifornijską pogodę.

Tak samo myślał pewnie Watykan w czasach Rewolucji Kopernikańskiej: jeśli geocentryczny model Ptolemeusza daje podobne wyniki co odkrycia Kopernika to po co nam rewolucja w myśleniu? Pozostawmy tę sprawę kolejnym papieżom…

Kolejni papieże mieli pewnie inne sprawy do załatwienia, więc po wpisaniu „O obrotach” do Indeksu Ksiąg Zakazanych pozostawał w nim Kopernik przez niemal 300 lat. Sprawę „poluzował” lekko Papież Benedykt XIV w XVIII wieku pozwalając drukować dzieła Galileusza, a w połowie wieku XIX Papież Pius VII usunął dzieło Kopernika z Indeksu uznając teorię heliocentryczną za fakt naukowy. Wielowiekowa wojna pomiędzy duszą a rozumem trwała jednak dalej, bo Kościół do błędu się nie przyznawał. Papież Jan Paweł II pytał w czerwcu 1999 roku: „czy rozum i wiara to dwie odmienne rzeczywistości, które wzajemnie muszą się wykluczać?” I dodaje: „wiara, pozbawiona oparcia w rozumie, skupiła się bardziej na uczuciach i przeżyciach, co stwarza zagrożenie, że przestanie być propozycją uniwersalną.”

Posłuchaj fragmentu przemówienia Papieża Jana Pawła II do rektorów wyższych uczelni (Toruń, 7 czerwca 1999 r.). Papież mówi o odkryciu Kopernika oraz poróżnieniu wiary z rozumem:
Kliknij, aby posłuchać…

Rzeczywistość rzadko okazuje się taka jaką wydaje się na początku. Prosty przypadek pogody w Kaliforni jest jednym z tysięcy paradoksów, do których porównać możemy tysiącletnie boje filozoficzne o budowę świata. Myślimy, że w San Francisco zawsze jest ciepło, a tu niespodzianka. Myślimy, że jesteśmy pępkiem świata, a tutaj zdziwienie. Myślimy, że nic nas już dzisiaj nie zaskoczy, a tutaj film:

Szok po moim porannym zaskoczeniu już minął. Przypomniała mi się jednak dość zabawna historia sprzed lat…

Wszechświat jest wielki! Naprawdę… Średniowieczne wyobrażenie o wędrowcu na krańcu świata jest tylko legendą, bajką. Niemożliwym do spełnienia marzeniem. Wszystko co dzisiaj wiemy o świecie, w którym żyjemy zamyka się w jednym zdaniu: Wszechświat istnieje ponad 14 miliardów lat i cały czas się rozszerza. Jest dobrze, gdy biznes, który prowadzisz ma ambicje trwania długo i ciągle się rozwija.

Przed kilkoma tygodniami miałem przyjemność uczestniczyć w konferencji Myśleć Jak Milionerzy. To spotkanie, organizowane przez Kamila Cebulskiego, od lat przyciąga ludzi, którzy poważnie myślą o własnym życiu i nie chcą podporządkować się regułom pracy najemnej. Swoje prezentacje mają tam właściciele mniejszych i większych biznesów. Opowiadają o swojej drodze do finansowej niezależności. Mówią o swoim życiu i swojej przedsiębiorczości. Ja opowiadałem Kosmosie…

W czasie konferencji pokusiłem się o porównanie czasu trwania gwiazd do długości istnienia firm. Kluby sportowe, browary, wielkie uniwersytety i korporacje prześcigają się dzisiaj w podawaniu coraz wcześniejszych dat powstania. A Ty, znasz może jakąś firmę, która istnieje dłużej niż 200 lat?

Zanim zagłębimy się w historię firm, mały wykład kosmologiczny. Na obrazku obok – dający wiele do myślenia – schematyczny obraz wielkości Wszechświata. Planety i gwiazdy. Mniejsze i większe. Spójrzmy na tę największą. To VY Canis Maioris. Czerwony hiperolbrzym, ma wielkość 2000 słońc. Prawdopodobnie największa ze znanych gwiazd. Na tym samym obrazku – obok Jowisza – najmniejsza znana gwiazda. Wolf 359. To czerwony karzeł, 6 razy mniejszy niż Słońce.

VY Canis Maioris, umieszczona w centrum Układu Słonecznego, wchłonęłaby nie tylko Merkurego i Wenus, ale także Ziemię i Marsa! Naukowe przewidywania dotyczące przyszłości tej gwiazdy nie są jednak optymistyczne. Hiperolbrzymy nie trwają bowiem długo. Spodziewać się możemy, że VY Canis Maioris, już niedługo (w skali kosmicznej), czyli za jakieś 100 tysięcy lat stanie się supernową!

Wybuchnie, wyrzucając swoją materię w przestrzeń kosmiczną. Na chwilę (niezauważaną w skali kosmicznej) rozbłyśnie jako najjaśniejszy obiekt nieba. Poświeci rok, może dwa i stanie się pyłkiem. Mgławicą na niebie. Eleganckim, ale niepotrzebnym efektem dynamicznej ewolucji wielkiej gwiazdy.

O wybuchu gwiazdy Wolf 359 nie możemy powiedzieć niczego. Jest mała i świeci stabilnie. Czas trwania karłów ocenia się na dłuższy niż obecny wiek Wszechświata. Oznacza to, że Wolf 359 istnieć będzie jeszcze przez wiele miliardów lat. Zagrożeniem dla tak małych obiektów gwiazdowych są jednak przejęcia. Karzeł może zostać wchłonięty na przykład przez cichą i ciemną czarną dziurę.

Ale co z firmami? Gdzie znajdują się te największe? Co z tymi najstarszymi? Na liście Global 500 od lat królują firmy handlowe (np. Wal-Mart) oraz petrochemiczne (np. Royal Dutch Shell). To wielkie firmy, z obrotami sięgającymi setek miliardów dolarów rocznie. Ale Wal-Mart powstał w roku 1962, a Shell w 1890. Próżno szukać firm sprzed rewolucji przemysłowej w rankingach wielkich tego świata. Tymczasem lista najstarszych firm na świecie istnieje. Otwiera ją japońska firma budowlana Kongō Gumi. Została założona w 578 roku. Ciekawostką jest, że ta niewielka firma całkiem niedawno (w 2007 r.) została przejęta przez większy koncern budowlany (istniała 1429 lat!). Na liście firm najstarszych są hotele, winnice i zakłady odlewające spiżowe dzwony. Zatrudniają kilkunastu pracowników i działają setki lat. Więcej o najstarszych firmach świata przeczytasz na blogu Ciekawy świata.

Budując biznes zastanów się proszę, czy chcesz być wielkim niestabilnym hiperolbrzymem, takim jak VY Canis Maioris. Czy może zadowoli Ciebie status Wolfa 359, albo czegoś w tym rodzaju? Czy chcesz świecić przez kilka lat, spektakularnie wybuchając, aby stać się pyłkiem – ładną, ale bezużyteczną mgławicą… Czy wolisz spokojnie budować swoje imperium, świecić spokojne i dumnie? Tak jak Syriusz – bliski, duży i najjaśniejszy!

Po prasowych doniesieniach o przekroczeniu prędkości światła i moim poprzednim wpisie o historii pomiarów tej stałej fizycznej przyszedł czas na Twoje własne próby pomiaru prędkości fali elektromagnetycznej w próżni.

Aby przeprowadzić swoje wielkie doświadczenie nie musisz być Galileuszem, Fizeau, Foucault’em, Michelsonem, ani badaczem ze szwajcarskiego CERNu. Wystarczy, że posiadasz… kuchenkę mikrofalową!

Całe doświadczenie opisane jest na stronach fenomenalnego projektu Hands-On-Universe. Jest tam bardzo przystępny wykład teoretyczny, jest też opis – krok po kroku – całego doświadczenia. Uwaga - tym razem naukę naprawdę poczujesz (nosem!).

Dla mnie BOMBA! Próbujcie i bawcie się prędkością światła we własnej kuchni. W komentarzach wpisujcie swoje wyniki…